ตารางเลือกเชือก สลิง แช็คเคิล ให้ตรง WLL งานอุตสาหกรรม
คู่มือฉบับปฏิบัติสำหรับผู้ควบคุมงานยก ผู้รับเหมา และผู้ใช้งาน เช่ารถเครน/รถเครนให้เช่า
ตั้งแต่การคำนวณแรงที่ขา (leg) จากมุมสลิง ไปจนถึงการเลือกขนาดสลิงและแช็คเคิลให้ WLL เพียงพอ
ทำไม WLL จึงสำคัญต่อการ เช่ารถเครน
WLL (Working Load Limit) คือความสามารถรับน้ำหนักที่ผู้ผลิตกำหนดภายใต้เงื่อนไขใช้งานปกติ ไม่ใช่แรงดึงขาดสูงสุด
มาตรฐานสากลที่ใช้คือ ASME B30.9 สำหรับสลิง และ ASME B30.26 สำหรับอุปกรณ์ยกประเภทแช็คเคิล/ฮาร์ดแวร์
ขณะที่สหราชอาณาจักรใช้ LOLER L113 เป็นแนวทาง และเยอรมนีใช้ DGUV กำกับการเลือก/ตรวจสภาพอุปกรณ์ยก
การยึดตามมาตรฐานเหล่านี้ทำให้การยกปลอดภัยและผ่านการตรวจได้จริงในไซต์งานอุตสาหกรรมระดับโรงงานและพลังงาน.
สำหรับงาน เช่ารถเครน 4 ล้อ ไปจนถึงเครนขนาดใหญ่ การเลือกสลิงและแช็คเคิลให้ตรง WLL
จะลดความเสี่ยงจากโอเวอร์โหลดและช็อคโหลด รวมถึงช่วยคุมต้นทุนอุปกรณ์เสริมให้เหมาะสมกับหน้างานจริง.
5 ขั้นตอนคำนวณ WLL ให้ตรงงาน
- ทราบน้ำหนักบรรทุก (W): จากแบบ/สเปก หรือชั่งจริง
- กำหนดรูปแบบการยก: เดี่ยว, ช็อกเกอร์ (choker), บาสเก็ต (basket), หรือ multi‑leg; ช็อกเกอร์มีการลดค่าความสามารถตามมุมช็อค.
- กำหนดมุมสลิง (α): มุมจาก แนวราบ ของขาสลิง; ความตึงในแต่ละขา T = W / (N · sin α) โดย N = จำนวนขาที่รับน้ำหนักจริง
- เลือกชนิดสลิง: โซ่เกรด 80/100 (EN 818-4), ใยสังเคราะห์ (EN 1492-1/-2), ลวดสลิง (EN 13414/ASME B30.9) ตามสภาพแวดล้อมและอุณหภูมิ.
- เลือกแช็คเคิลให้ WLL ≥ T และพิจารณา D/d: ใช้โบว์แช็คเคิลกับ multi‑leg; ตรวจการทำเครื่องหมายบนตัวแช็คเคิล/สลักให้ครบตาม ASME.
หมายเหตุ: การใช้ช็อกเกอร์โดยทั่วไปลด WLL ประมาณ 20% ตามคำเตือนผู้ผลิต และยังขึ้นกับมุมช็อค—ตรวจตารางของผู้ผลิตก่อนใช้งาน.
ตารางตัวคูณจากมุมสลิง (สำหรับ 2 ขา รับน้ำหนักเท่ากัน)
| มุมจากแนวราบ (α) | sin α | ตัวคูณความตึงต่อขา (เทียบกับ W/2) |
สูตรใช้งาน |
|---|---|---|---|
| 90° (ยืนฉาก) | 1.000 | 1.00× | T = W / (2·1.000) |
| 60° | 0.866 | 1.155× | T = W / (2·0.866) |
| 45° | 0.707 | 1.414× | T = W / (2·0.707) |
| 30° | 0.500 | 2.00× | T = W / (2·0.500) |
มุมต่ำลงทำให้แรงในขาสลิงสูงขึ้นแบบไม่เชิงเส้น ดังนั้นอย่าออกแบบให้ต่ำกว่า 45° ยกเว้นมีการคำนวณ/อุปกรณ์รองรับที่ชัดเจนตามตารางผู้ผลิตและมาตรฐาน ASME B30.9.
ตารางเลือกสลิงโซ่ (Grade 80/100) และสลิงใยสังเคราะห์ตาม EN
1) ตัวอย่างค่ามาตรฐานสลิงโซ่หนึ่งขา (Vertical)
| ขนาดโซ่ | G80 (EN 818-4) | G100 (EN 818-4) |
|---|---|---|
| 6 mm | ≈ 1.12 t | ≈ 1.40 t |
| 8 mm | ≈ 2.00 t | ≈ 2.50 t |
| 10 mm | ≈ 3.15 t | ≈ 4.00 t |
| 13 mm | ≈ 5.30 t | ≈ 6.70 t |
| 16 mm | ≈ 8.00 t | ≈ 10.0 t |
ค่าข้างต้นอ้างอิงแนวทาง EN 818‑4 และแค็ตตาล็อกผู้ผลิตยุโรป เช่น Pewag G100 และเอกสาร G80 จาก UK/EU; ความสามารถจริงขึ้นกับอุปกรณ์ปลายและมุมใช้งาน—ตรวจตารางของผู้ผลิตก่อนใช้งาน.
2) สีมาตรฐานสลิงใยสังเคราะห์ (EN 1492‑1/‑2)
| สี | WLL (ตั้งฉาก) | ประเภท |
|---|---|---|
| ม่วง | 1 t | Webbing/Round |
| เขียว | 2 t | Webbing/Round |
| เหลือง | 3 t | Webbing/Round |
| เทา | 4 t | Webbing/Round |
| แดง | 5 t | Webbing/Round |
| น้ำตาล | 6 t | Webbing/Round |
| น้ำเงิน | 8 t | Webbing/Round |
| ส้ม | 10 t+ | Webbing/Round |
สีเป็นระบบช่วยจำตาม EN 1492‑1/‑2; WLL เพิ่ม/ลดตามวิธีการยก (ช็อกเกอร์/บาสเก็ต) และมุม; ให้ยึดตามป้ายสลิงเสมอ.
Wire Rope Sling: ปัจจัยกำหนดความสามารถและการอ้างอิงมาตรฐาน
สลิงลวด (เช่น 6×36 IWRC) มี design factor โดยทั่วไป 5:1 ตาม ASME B30.9 และมีการลดความสามารถในโหมดช็อกเกอร์และจากอัตราส่วน D/d (เส้นผ่านศูนย์กลางจุดโค้งของอุปกรณ์ต่อเส้นผ่านศูนย์กลางลวด). ใช้ตารางผู้ผลิตเพื่อดูผลกระทบของ D/d และมุมช็อคก่อนใช้งาน.
ตัวอย่างตาราง WLL ของผู้ผลิตในสหรัฐ/สหราชอาณาจักรมีให้ใช้อ้างอิงพร้อมค่าลดในช็อกเกอร์และมุมต่าง ๆ.

เลือกแช็คเคิลให้ถูกต้อง: WLL, รูปทรง, มาร์กกิ้ง และมุมรับแรง
- ชนิด: ใช้ Bow (Anchor) shackle กับสลิงหลายขา, Dee shackle กับยกแนวเดียว
- มาร์กกิ้งตาม ASME B30.26: ต้องมีชื่อผู้ผลิต/เครื่องหมายการค้า, WLL, ขนาดบนตัว และสลักต้องมีการระบุเกรด/วัสดุอย่างชัดเจน.
- มุมรับแรง: การรับแรงสองขาแบบสมมาตรที่มุมรวม ≤120° ใช้ WLL เต็มได้ตามข้อมูลจากผู้ผลิตอย่าง Crosby; ถ้ามี side‑load ต้องลด WLL ตามตาราง.
- ตัวอย่างขนาดยอดนิยม (Crosby G‑209): 3/4″ ≈ 4.75t, 7/8″ ≈ 6.5t, 1″ ≈ 8.5t — ตรวจคู่มือรุ่นย่อยก่อนใช้งานจริง.

ตัวอย่างคำนวณแบบย่อ: ยกอุปกรณ์ 8 ตัน ด้วยสลิง 2 ขา มุม 60°
- W = 8 t, N = 2, α = 60° → sin α = 0.866
- ความตึงต่อขา T = 8 / (2·0.866) ≈ 4.62 t
- เลือก สลิงโซ่ G100 ขนาด 10 mm (Vertical ≈ 4.0 t) จะต่ำไป → ขยับเป็น 13 mm (Vertical ≈ 6.7 t) เพียงพอ และรองรับมุม 60° ได้สบายกว่า. }
- แช็คเคิล: เลือก WLL ≥ 4.62 t เช่น 3/4″ WLL 4.75 t หรือสูงกว่า โดยพิจารณามุมและอุปกรณ์ปลายร่วมด้วย. }
- ถ้าเปลี่ยนเป็นช็อกเกอร์ ต้องหักลดเพิ่มตามตารางช็อคของผู้ผลิต (~20% เป็นฐาน) ก่อนสรุปอุปกรณ์. }
แนวปฏิบัติปลอดภัยและข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
- ป้ายระบุ WLL/วิธีใช้บนสลิงต้องชัดเจนและอ่านได้ ตาม OSHA 1910.184/ตารางแนวปฏิบัติ.
- ตรวจสภาพก่อนใช้งานทุกครั้งและตามรอบที่กำหนด (LOLER/DGUV กำหนดเรื่องการตรวจโดยผู้มีความสามารถ).
- ยึดตามคู่มือผู้ผลิตเสมอ โดยเฉพาะตาราง D/d สำหรับสลิงลวด และข้อกำหนดอุณหภูมิสำหรับโซ่.
- ห้ามใช้อุปกรณ์ที่ไม่มีมาร์กกิ้ง WLL/ผู้ผลิต—ไม่ถือว่าตามมาตรฐาน ASME B30.26.
บทควารถเครน
FAQ: คำถามพบบ่อย
1) เริ่มเลือกจากอะไร?
ดู WLL ของชิ้นงานรวม Rigging แล้วเลือกอุปกรณ์ WLL ≥ โหลด
2) มุมสลิงมีผลยังไง?
มุมกางกว้าง WLL ลด ใช้ตัวคูณมุมจากตาราง
3) เลือกแช็คเคิลอย่างไร?
ขนาด‑พินต้องเข้ากับสลิง/หูยก และ WLL เพียงพอ
4) มีข้อจำกัดอุณหภูมิไหม?
มี อุณหภูมิสูงอาจลดค่าพิกัด ตามคู่มือผู้ผลิต
5) ตรวจสภาพก่อนใช้ดูอะไรบ้าง?
สลิงบาด‑ลวดขาด‑สนิม, แช็คเคิลบิดงอ, ป้ายระบุ WLL ต้องชัด.
แหล่งอ้างอิงหลัก (USA · Germany · UK · Japan/EU)
- ASME B30.9 Slings (ภาพรวมมาตรฐาน) — ASME.
- ASME B30.26 Rigging Hardware — ข้อกำหนดมาร์กกิ้งแช็คเคิล PDF.
- OSHA 1910.184 Slings — ป้าย/ตารางแนวปฏิบัติ OSHA · Tables.
- LOLER L113 (UK) — HSE ACOP.
- DGUV Regel 109‑017 / DGUV Information 209‑013 (DE) — DGUV · PDF.
- Crosby Shackle (G‑209) — ตาราง/มุมรวม ≤120° ใช้ WLL เต็ม Catalog · Included Angle.
- Green Pin Shackles — ข้อมูลผลิตภัณฑ์และช่วง WLL Product.
- Pewag G100 Chain System (EU) — PDF.
- Grade 80 Chain — แนวทาง WLL และอุปกรณ์ CERTEX.
- Wire Rope Sling Guide — Design Factor & choke angle KWRS · Union.
- Lift‑All Wire Rope Slings (US) — ตารางความสามารถและ D/d Catalog.
- EN 1492‑1/‑2 — สีและโหมดแฟกเตอร์ของสลิงใยสังเคราะห์ EN 1492‑1 · EN 1492‑2.
- KITO Chain Sling (JP) — คู่มือ/ตาราง WLL Catalog.
- Choker Reduction ~20% (ข้อควรระวังจากผู้ผลิต) — Kito‑Crosby.
สรุป: เลือกให้ตรง WLL = ยกปลอดภัย คุมงบ คุมเวลา
โครงสร้างการเลือกที่มีวินัย—รู้ W, เลือกโหมด, คุมมุม, จับคู่สลิงและแช็คเคิลตามตารางมาตรฐาน/ผู้ผลิต—ทำให้การใช้งาน
เช่ารถเครน, รถเครนให้เช่า, และ ให้เช่ารถเครน บรรลุเป้าหมายด้านความปลอดภัยและต้นทุน โดยเฉพาะงานโรงงาน/พลังงาน/ก่อสร้างในกรุงเทพฯ–EEC
หากต้องการทีมช่วยคำนวณ/จัดอุปกรณ์ให้ครบสำหรับงานจริง กดโทร/ไลน์ด้านบนได้ทันที
(บริการเช่ารถเครน · รถกระเช้าให้เช่า · แผ่นเหล็กปูทาง).